MATURA USTNA Z JĘZYKA POLSKIEGO  propozycje tematów ( 2011/2012)

Zespół Szkół Technicznych

i Ogólnokształcących nr 4

im. Jędrzeja Śniadeckiego

w Chorzowie

SZKOLNA   LISTA  TEMATÓW

MATURA  USTNA

Z  JĘZYKA  POLSKIEGO

2012 r.

Opracował zespół.:

mgr Barbara Dębczak

mgr Lucyna Filipiak - Żerkowska

mg Monika Kierepko

mgr Małgorzata Kruszelnicka

I LITERATURA

1. Przedstaw na wybranych przykładach, jakie tematy wprowadzili do literatury XIX i XX wieku naturaliści
i omów  technikę ich obrazowania.

2. Omów rolę motywów  muzycznych w literaturze wybranych okresów literackich.

3. Omów problem rozpadu więzi pokoleniowych, odwołując się do wybranych utworów przełomu XIX i XX wieku.

4. Idealizacja kraju dzieciństwa w literaturze. Omów temat, odwołując się do wybranych utworów.

5. Omów problematykę manifestów poetyckich, odwołując się do wybranych utworów  literackich różnych epok.

6. Folklor jako inspiracja twórców literatury. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.

7. Świadomość i literatura narodowa w renesansie. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów literackich.

8.  Na wybranych przykładach, przedstaw  ewolucję dramatu jako gatunku literackiego.  

9.  Nastroje schyłkowości, pesymizmu i katastrofizmu jako wyraz rozczarowania i kryzysu filozoficznego
w literaturze przełomu wieków. Omów problem, odwołując się do wybranych utworów młodopolskich.

10. Obraz mieszczaństwa polskiego prezentowany w literaturze. Odwołaj się do wybranych utworów i dokonaj ich analizy.

11.  Rola artysty i literatury w życiu naszego narodu. Omów zagadnienia na wybranych przykładach.

12.  Rola publicystyki społecznej i politycznej. Omów problem na  podstawie analizy  wybranych tekstów.

13. Różnice w spojrzeniach na polski dwór szlachecki. Przedstaw zagadnienie w oparciu o wybrane utwory literatury polskiej.

14. Na wybranych przykładach omów związki między baśniami, legendami i innymi przekazami ludowymi a literaturą fantastyczną.

15. Omów sposób wykorzystania formy listu w dziele literackim, analizując właściwie dobrane przykłady.

16. Biografia jako tworzywo literackie. Omów problem na przykładzie analizy utworów wybranych  pisarzy.

17. Związek motta z treścią utworu literackiego. Omów temat,  odwołując się do wybranych przykładów.

18. Wykaż związki tytułu utworów literackich z ich treścią. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów. 

19.  Scharakteryzuj portret inteligenta, odwołując się do  tekstów z różnych epok literackich.

20. Omów związki człowieka i przyrody, analizując wybrane teksty literackie z dwóch różnych epok.

21. Mistrzowie  reportażu literackiego.  Omów twórczość wybranego autora, odwołując się do dzieł z jego dorobku twórczego.

22. Sposób kreacji bohaterów pierwszoplanowych w powieści historycznej. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.

23. Scharakteryzuj stosunek twórców do przeszłości szlacheckiej ukazany w literaturze polskiej, odwołując się do wybranych utworów.

24. Omów i porównaj charakter renesansowych opisów życia na wsi z obrazem realiów wiejskich  przedstawionych w literaturze polskiej XIX i początku XX wieku.

25. Zanalizuj program młodych pokoleń w literaturze wybranych epok, odwołując się do wybranych przykładów.

26. Prześledź wpływ koncepcji psychologicznych na literaturę. Dokonaj analizy wybranych utworów z różnych epok literackich.

27. Kodeks moralny w bajkach i fraszkach. Przedstaw zagadnienie, odwołując się do wybranych tekstów.

28. Moralni i niemoralni. Omów, odwołując się do wybranych przykładów, postawy bohaterów literackich,, uwikłanych w problemy moralne.

29. Motywy oniryczne w literaturze polskiej. Odwołując się do wybranych przykładów, przedstaw, jak twórcy wykorzystywali ten motyw w swoich utworach.

30. Motyw rycerza i pojedynku. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych tekstów literackich z różnych epok.

31. Motyw kobiety w obozach koncentracyjnych i sowieckich łagrach. Omów temat, odwołując się do wybranych przykładów.

32. Hitlerowskie obozy zagłady i sowieckie łagry obrazem innego świata w literaturze XX wieku. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów literackich.

33. Miłość, nienawiść, zazdrość, gniew… - scharakteryzuj kreacje  wybranych bohaterów literackich, którzy znaleźli się we władzy namiętności.

34. Wpływ miłości na kształtowanie się osobowości bohatera literackiego. Omów problem, odwołując się do wybranych tekstów literackich.

35. Powieść fabularna jako przewodnik po mieście. Przedstaw problem, odwołując się do wybranych utworów literackich.

36. Zwierzę bohaterem literackim – omów jego funkcję w utworach różnych epok.

37. Różne wizje życia szczęśliwego. Przedstaw temat, odwołując się do wybranych przykładów z literatury.

38. Różnorodne ujęcia motywu rozstania. Omów problem, odwołując się do wybranych przykładów z literatury.

39. Omów na wybranych przykładach  sposób i funkcję nawiązań do twórczości wybranych klasyków literatury, w książkach Terry’ego Pratchetta.

40. Motyw śmierci w literaturze różnych epok. Omów temat na wybranych przykładach.

41. Który z twórców współczesnej literatury zasługuje na Nagrodę Nobla? Przedstaw wybranego twórcę i jego dorobek artystyczny.

42. Bohater tragiczny w literaturze antycznej, romantycznej i współczesnej. Omów temat na wybranych przykładach.

43. Zło i jego ucieleśnienia w literaturze różnych epok. Przedstaw motyw, odwołując się do wybranych przykładów literackich.

44. Kulinaria w literaturze. Omów temat na wybranych przykładach literackich.

45. Biografia jako klucz do odczytania twórczości pisarza. Przedstaw zagadnienie na wybranym przykładzie.

46. Od Villona do Wojaczka - poeci przeklęci w literaturze. Omów temat na wybranych przykładach.

47. Inspiracje malarskie we współczesnej poezji. Omów zagadnienie na wybranych przykładach literackich.

48. Jakie cele przyświecały twórcom literatury średniowiecza? Omów problem, odwołując się do wybranych utworów.

49. Wady narodowe . Omów temat na wybranych przykładach dzieł literackich

50. Literackie kreacje buntowników. Przedstaw temat, odwołując się do wybranych przykładów literackich.

51. Mit sarmacki w epokach późniejszych. Omów temat na wybranych przykładach literackich.

52. Losy dzieci w czasie II wojny światowej. Omów temat na wybranych przykładach literatury faktu.

53. Motyw miasta w literaturze. Omów temat na wybranych przykładach.

54. Motyw szpiega w literaturze. Omów temat na wybranych przykładach.

55. Motywy biblijne w literaturze. Omów temat na wybranych przykładach.

56. Nobliści polscy w dziedzinie literatury. Przedstaw ich zasługi dla kultury europejskiej.

57. Omów negatywny wpływ systemu edukacyjnego na rozwój psychiczny człowieka. Poprzyj przykładami z życiorysów lub utworów pisarzy.

58. Przeciw czemu buntują się bohaterowie literaccy różnych epok? Odpowiedz na pytanie, odwołując się do wybranych przykładów literackich.

59. Społeczeństwo i jednostka wobec państwa despotycznego i totalitarnego. Dokonaj porównania ujęcia tego problemu w literaturze XIX i XX wieku.

60. Thriller medyczny jako gatunek literacki. Omów temat na wybranych przykładach.

61. Wpływ miłości na osobowość człowieka. Omów temat na wybranych przykładach literackich.

II JĘZYK

1. Przedstaw różne rodzaje stylizacji językowych i omów ich funkcje w wybranych przykładach dzieł literackich.

2. Omów zjawisko ekonomizacji języka we współczesnej polszczyźnie. Zanalizuj wybrane przykłady.

3. Przedstaw i omów problem homonimii i jej funkcjonalnego wykorzystania, analizując teksty wybranych współczesnych kabaretów.

4.  Błędy językowe w sprawozdaniach komentatorów sportowych. Omów zjawisko na wybranych przykładach.

5.  Zestawiając ze sobą najsłynniejsze literackie listy oraz przykłady współczesnych e-mail, dokonaj porównania językowych sposobów wyrażania myśli.

6. Środki stylistyczne w wypowiedziach publicystycznych.  Omów temat, odwołując się do wybranych przykładów zaczerpniętych z czasopism.

7.  Język mediów wobec zasad poprawności językowej. Dokonaj analizy wybranych przykładów.

8. Nowomowa jako przykład manipulacji językowej. Scharakteryzuj zjawisko, odwołując się do odpowiednich przykładów   tekstów propagandowych i literackich.

9. Twórcze wykorzystanie języka mówionego w literaturze współczesnej. Omów zjawisko na wybranych przykładach.

10. Omów język wybranych postaci literackich z różnych utworów, ze szczególnym uwzględnieniem cech, ujawniających ich charakter i przynależność środowiskową.

11. Etykieta językowa różnych czasów i środowisk. Zanalizuj wybrane przykłady literackie i pozaliterackie.

12. Omów zasady sztuki przemawiania, odwołując się do wybranych przykładów literackich. 

13. Przedstaw i omów zjawisko mowy ezopowej, odwołując się do wybranych przykładów z okresu pozytywizmu i literatury współczesnej.  

14. Język łagrów i lagrów. Omów na wybranych przykładach jego cechy i funkcje.

15.  Przedstaw eksperymenty językowe w poezji polskich lingwistów, odwołując się do wybranych utworów. 

16. Scharakteryzuj i opisz zabiegi słowotwórcze najczęściej wykorzystywane w procesie tworzenia nazw firm
i grup artystycznych, odwołując się do wybranych przykładów.

17. Językowe środki wzmacniania ekspresji wypowiedzi. Scharakteryzuj zjawisko w oparciu o wybrane przykłady.

18. Maniery stylistyczne w utworach literackich różnych epok. Omów zjawisko na wybranych przykładach.

19. Język konwersacji w Internecie. Dokonaj jego charakterystyki, odwołując się do wybranych przykładów.

20. Archaizacja jako rodzaj stylizacji językowej. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów literackich.

21. Omów rodzaje i skuteczność środków perswazji, zastosowanych w wybranych dawnych oraz współczesnych tekstach publicystycznych.

22. Omów na wybranych przykładach literackich,rodzaje i funkcje słowotwórczych środków stylistycznych.

 23. Stałe związki frazeologiczne jako źródło komizmu językowego w literaturze. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.

24.  Język dramatu awangardowego. Omów jego rolę na przykładach wybranych utworów.

25. Przedstaw problem zapożyczeń językowych we współczesnej polszczyźnie, odwołując się do wybranych przykładów.

26. Błędy językowe twórczo wykorzystane. Zanalizuj wybrane przypadki celowego przywołania słów i konstrukcji błędnych w utworach literackich, dowcipach językowych, skeczach kabaretowych.

III   ZWIĄZKI  LITERATURY Z INNYMI  DZIEDZINAMI SZTUKI

1. Portrety ludzi sędziwych w literaturze i sztuce.  Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych dzieł.

2. Motywy symboliczne w literaturze i malarstwie. Omów temat na wybranych przykładach.

3. Odwołując się do wybranych przykładów poetyckich i malarskich doby baroku,  przedstaw wykreowany
w nich wizerunek kobiety i porównaj go z ideałami innych epok.

4.  Przedstaw i omów wizje zaświatów w literaturze i innych dziedzinach sztuki, odwołując się do wybranych przykładów. 

5.  Realistyczny obraz Warszawy w literaturze i malarstwie XIX wieku. Dokonaj analizy wybranych dzieł.

6. Motyw wilka w literaturze i innych dziedzinach sztuki. Omów temat, odwołując się do wybranych przykładów.

7. Motyw anioła w literaturze i innych dziedzinach sztuki. Omów temat, odwołując się do wybranych przykładów.

8. Ekspresjonizm, impresjonizm i symbolizm jako techniki wyrazu w malarstwie i literaturze.  Omów temat na wybranych przykładach.

9. Motyw wampira w literaturze i innych dziedzinach sztuki. Omów temat, odwołując się do wybranych przykładów.

10.  Pisarz jako reprezentant swojej epoki. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych tekstów kultury.

11.  Przedstaw i omów portret sarmaty, odwołując się do wybranych utworów literackich, filmowych, plastycznych lub muzycznych.

12.  Przedstaw i omów, odwołując się do wybranych przykładów  literackich i filmowych, zmieniający się obraz rodziny.

13. Wątki komiczne i humorystyczne w literaturze i innych dziedzinach sztuki. Omów zagadnienie w oparciu
o dzieła plastyczne i literackich różnych epok.

14. Wizerunek świata i człowieka w reklamach. Zaprezentuj temat, odwołując się do współczesnych reklam.

15. Wpływ nurtów malarskich na literaturę. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych  dzieł literackich
i plastycznych doby modernizmu.

16. Literatura i inne sztuki jako wyraz światopoglądu swego czasu. Przedstaw i omów  zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów.  

17. Kult ciała w literaturze i innych dziedzinach sztuki. Omów temat, odwołując się do wybranych przykładów.

18. Przedstaw i omów rolę kontrastu w przykładowych utworach literackich i realizacjach plastycznych
z wybranych epok. 

19. Omów i zinterpretuj problem uprzedmiotowienia człowieka, odwołując się  do wybranych przykładów z literatury i innych dziedzin sztuki.

      20.  Związki literatury i muzyki. Rozważ zagadnienie, odwołując się do wybranych  dzieł literatury romantycznej     i późniejszych epok.

21. Omów karykaturę, jako jeden ze sposobów prezentacji człowieka, odwołując się do wybranych dzieł
z różnych dziedzin sztuki.  

22. Przedstaw i omów problem satyry i satyryczności, odwołując się do wybranych przykładów z różnych dziedzin sztuki (literatura, estrada, film, radio, telewizja ).

23. Literatura i inne dziedziny sztuki w służbie ideologii. Rozważ i omów problem,  odwołując się wybranych przykładów.

24. Przedstaw i omów sposoby kreowania postaci historycznych w literaturze i innych dziedzinach sztuki, odwołując się do  wybranych przykładów.  

25.  Przedstaw i omów specyfikę tekstów kabaretowych, odwołując się do wybranych przykładów z okresu  XX-lecia międzywojennego  i powojennego..

26.  Konwencja realistyczna w literaturze i malarstwie II połowy XIX wieku.  Omów temat, wykorzystując celowo wybrane przykłady.

27.  Strój jako element kultury epoki. Omów temat, odwołując się do wybranych dzieł z różnych dziedzin sztuki.    

28. Omów fenomen kultowych filmów i powieści, odwołując się do wybranych przykładów.

29. Prześledź wpływ koncepcji filozoficznych na literaturę i inne dziedziny sztuki. Dokonaj analizy  wybranych tekstów kultury.

30. Literatura jako komentarz do malarskich dzieł sztuki. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych     przykładów.

31. Motyw pojedynku w literaturze i innych dziedzinach sztuki. Omów temat, odwołując się do wybranych przykładów.

32. Omów wizerunek szaleńca, odmieńca i geniusza, odwołując się do wybranych przykładów z literatury i innych dziedzin sztuki.

33. Odwołując się do wybranych przykładów z literatury, malarstwa i filmu, omów obraz getta  żydowskiego i zagłady Żydów.

34. Duchy, zjawy, wampiry – omów ich rolę i funkcję w literaturze i filmie.

35. Dzieło literackie a jego filmowa adaptacja - dokonaj porównania na wybranych przykładach.

36. Praca – jej różne wizerunki w sztuce. Omów problem, odwołując się do wybranych dzieł.

37. Ruiny, mogiły, zamki – przedstaw funkcję tego motywu w literaturze i innych dziedzinach sztuki.

38. Powstania narodowe w literaturze i innych dziedzinach sztuki. Omów temat, odwołując się do wybranych tekstów kultury.

39. Obraz subkultury hippisowskiej w literaturze, muzyce i filmie. Omów temat na wybranych przykładach.

40. Pożegnania w literaturze i sztuce. Omów temat na wybranych przykładach.

41. Motyw wsi w literaturze i malarstwie. Omów temat na wybranych przykładach.

42. Potęga starożytnego Rzymu w literaturze i filmie. Omów temat na wybranych przykładach.

43. Zniewolenie jednostki w systemach totalitarnych. Omów temat na wybranych przykładach literackich i filmowych.

44. Zbrodnia i jej konsekwencje. Omów temat na wybranych przykładach literackich i filmowych.

45. Motyw naukowca w literaturze i innych dziedzinach sztuki. Omów temat na wybranych przykładach.

46. Magia i fantastyka w literaturze i filmie. Omów temat na wybranych przykładach.

47. Sport w literaturze i innych dziedzinach sztuki. Omów temat na wybranych przykładach.

48. Od Adama do Batmana. Różne kreacje mężczyzn w literaturze, filmie i mass mediach. Omów temat na wybranych przykładach.

49. Problemy ludzi młodych w literaturze i filmie. Omów temat na wybranych przykładach.

50. Narkotyki i konsekwencje obcowania z nimi. Omów temat na wybranych przykładach literackich i filmowych.

51. Różne oblicza wampiryzmu Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach literackich, malarskich i filmowych.

52. Motyw wędrówki w literaturze i innych dziedzinach sztuki. Omów temat na wybranych tekstach kultury.

53. Malowanie światła, powietrza i mgły. Impresjonizm w literaturze i malarstwie. Omów temat na wybranych przykładach.

54. Motyw szaleńca w literaturze i innych dziedzinach sztuki. Omów temat na wybranych przykładach.

55. Metamorfoza bohatera w utworach literackich i filmowych. Omów temat na wybranych przykładach.

56. Hip-hop – kicz czy sztuka wysoka? Omów temat, odwołując się do zebranego materiału badawczego.

57. Odmienne stany świadomości w literaturze i innych dziedzinach sztuki. Omów temat na wybranych przykładach.

58. Tekst rockowy jako komentarz do współczesnej rzeczywistości. Omów temat, odwołując się do zebranego materiału badawczego.

59. Najciekawsze realizacje motywu walki w literaturze i filmie. Omów temat na wybranych przykładach.

60. Motyw macierzyństwa w literaturze i innych dziedzinach sztuki. Omów temat na wybranych przykładach.